Lol met een manegepaard

Ik gebruik mijn vakantieweek om mee te lopen met Nelly. Meekijken bij de lessen en zelf werken met een aantal hele verschillende paarden. Vandaag ga ik mee naar een pensionstal annex manege in het zuiden van het land. Omdat ik wel weer eens een ‘groot paard’ wil voelen, huren we een manegepaard. Het wordt Odinn, een paard dat ooit Z-dressuur liep, maar nu al een tijd lespaard is. 

Het gevaarte van 1.70 staat met een treurige blik in zijn stal. Zijn halsspieren zijn hard, aan de linkerkant zien we harde bobbels en rechts kuilen. Hij heeft een singeldrukking. Ik haak bijna af, maar Nelly garandeert me dat we dit paard een leuke tijd kunnen bezorgen. Dat wil ik natuurlijk wel meemaken. 

Helaas hadden we geen filmcamera mee, want het werd een interessante ochtend. 

Als ik met Odinn naar de bak loopt, is er totaal geen contact. Hij loopt braaf mee, maar stampt stoïcijns door als ik stop. Pas als de teugel ‘op’ is, merkt hij dat ik al stil sta. Hoe moet ik dit paard in hemelsnaam een leuke ochtend gaan bezorgen?

Nelly’s aanpak bestaat uit drie stappen: eerst contact maken, dan werken aan de hand om de spieren los te krijgen én goede afspraken te maken, en daarna pas rijden. Iedere reactie in de goede richting wordt beloond met ontspanning. Niet gewoon even de druk loslaten, maar complete, diepe ontspanning. Je eigen spieren zo zacht mogelijk maken, blanco in je hoofd en een neergeslagen blik. En dan wachten tot het paard reageert met een zucht, geeuw of ander teken van ontspanning. Wat is dat moeilijk: niets doen, niets verwachten, alles loslaten. Maar oh, wat is het effectief. 

Ik stap met Odinn aan de hand de bak rond. Het eerste rondje lijkt hij zich totaal niet van mij bewust. Als ik stop dendert hij door, en dan geef ik hem een tik op zijn neus. Als ik plotseling omdraai en hij komt niet mee, krijgt hij een tikje in zijn flank. En steeds ontspannen zodra hij aandacht geeft. ‘Laat nog meer los, zak nog meer bodem in’ hoor ik steeds achter me. Na twee rondjes begint Odinn te zuchten en te geeuwen. Na drie rondjes heb ik geen teugeldruk meer, maar volgt hij me alle kanten op. Hij draaft als ik ren en stopt direct als ik stil sta. Zijn blik wordt zacht en helder. Wow, dat je met zo weinig zo’n verandering kunt krijgen... En dat met een manegepaard. 

Dan het handwerk. Nelly helpt me om Odinn te laten inbuigen en nageven. Eerst in stilstand, dan lopend. Tot aan schouderbinnenwaarts toe. Met kleine kneepjes in de teugel, waarvan je eigenlijk zou denken dat een manegepaard met een mond als een blok beton die totaal niet zal voelen. Maar dankzij het contact maken in stap 1 heeft hij aandacht, en reageert hij veel fijner dan ik had verwacht. Hij pakt redelijk snel op dat hij zijn tempo moet aanpassen, niet door mijn hand heen mag lopen en dat nageven wat oplevert: ontspanning van de mens. In die pauzes kan hij zijn stijve nek uitschudden en zijn kaken losmaken met flinke geeuwen, wat hij gelukkig ook hartgrondig doet. 

Als ik opstap, wordt ik direct naar voren getrokken door het blok beton dat zijn mond natuurlijk toch is. Gewoon gaan stappen, zegt Nelly, op een langzaam tempo en met dezelfde fijne kneepjes als tijdens het handwerk. En ja, na een rondje gaat hij reageren. Zijn aanleuning wordt licht en uiteindelijk stapt hij keurig een volte in als ik mijn schouder wat naar achter doe. Dat zo’n paard nog zo’n sensitiviteit in zichzelf weet te vinden… Bijzonder. 

Nelly werkt vanuit het principe van de Franse klassieke dressuur: balans voor beweging. Het paard leert in een heel laag, maar wel energiek tempo om zijn balans te vinden en zijn spieren aan te spannen en te ontspannen. Zo bouwt hij kracht op. Pas als hij voldoende kracht en balans heeft, wordt hij voorwaarts gereden met ruime bewegingen. Een compleet andere manier dan dat ik gewend ben, maar met resultaat.  

Daarnaast is Nelly in de leer geweest bij Jean François Pignon. Zijn methode is eigenlijk heel simpel: geef je paard comfort (complete ontspanning) als hij aandacht voor jou heeft, en maak het onaangenaam (bijvoorbeeld met een tikje van de zweep) als hij is afgeleid. In de praktijk vraagt dit natuurlijk oefening, maar het werkt als een trein. Nelly gebruikt dit niet alleen voor het vrije werk, maar ook bij het handwerk en onder het zadel. 

Na het rijden willen we Odinn even laten rollen. Het is druk bij de losgooibak dus het moet even snel. Maar daar denkt Odinn anders over. Hij rent, bokt, springt, snuift, gaat volledig uit zijn dak, showt een toch nog tamelijk ruime draf en laat zich echt niet meer vangen.

 

De mensen om ons heen worden wat ongeduldig. Er staan al twee paarden in de rij. Odinn wordt joliger en joliger en even denken we dat hij een enorme sprong zal nemen en de weilanden van de buurman in zal verdwijnen. 

Inmiddels hebben wij een vreselijke, maar totaal ongepast slappe lach. Uiteindelijk kalmeert Odinn en krijgen we hem weer te pakken. Met een tevreden blik loopt hij zijn stal in. Even was hij weer paard. Ik hoop maar dat hij zich vanavond in de les goed gedraagt. Het liefst zouden we er een strikje om doen en hem meenemen, maar ja als je daar eenmaal aan begint is het einde natuurlijk zoek. 

In de middag heel wat anders: ervaren hoe piaff voelt op de Arabier van Nelly, en daarna oefenen aanpiafferen met mijn IJslander Steynndis. Aan de hand kent ze het al een beetje, nu voor het eerst onder het zadel. Beetje scheef nog, maar bij momenten wel diagonaal en met een mooi actief achterbeentje. Voor de IJslanderliefhebbers: ik houd jullie op de hoogte of dit geëxperimenteer met de academische rijkunst goed gaat uitpakken voor de tölt, of juist niet :-).